Üniversiteye Başlarken Uyum Sorunları
Üniversite yaşamına geçiş, her ne kadar birçok öğrenci için aileden, sevdiklerinden ayrılmayı gerektirmese de farklı birçok alanda yeni alışkanlıklar edinmeyi ve yeni öğrenmeleri beraberinde getiren zor bir süreçtir. Kimi öğrenci yaşadığı şehirden ayrılmak zorunda kalmadığında bunu bir avantaj gibi düşünüp mutlu olurken kimi öğrenci bunun kendi ayakları üzerinde duramama, kendi üniversite yaşamını belirleyememe ve rahat hareket edememe olarak algılayıp okul değişikliğine bile gitmeyi düşünebilmektedir. Benzer şekilde yaşadığı şehirden ayrılmak zorunda kalan bir öğrenci bunu bir tehdit olarak algılayıp güvenli kişilerarası ilişkiler kuramayıp, kendini üzgün, çökkün ve sürekli geride bırakılanlara yoğun bir özlem duygusu içinde hissedebilirken bir başka öğrenci için de bu durum farklı deneyimler yaşantılama, farklı insanlar tanıma ve yeni öğrenmeler konusunda bir avantaj olarak algılanabilmektedir.
Öğrencinin üniversite yaşamına uyum sorunu ve geride bırakılanlara özlem duygusu üniversitenin ilk günlerinden, ilk birkaç aya kadar görülebilecek bir durumdur. Bazen daha da uzadığı ve bazen de bir uzman yardımının gerektiği durumlar hiç de az değildir.
Neden bazı gençler zor alışır?
Aşağıda belirtilen konulara bağlı olarak bazı gençler yeni hayatlarına alışmakta zorluk yaşarlar.
-
Ortam değişikliğine bağlı sorunlar; evden ilk kez ve uzun süreli ayrılıyor olmak, evden ve sevdiklerinden ayrılmış olmak, üniversiteye, yeni bir ortama gelmiş olmak, ilk kez kent ortamıyla tanışmak ya da tanımadığı bir kente gelmiş olmak, gelinen yer ile kültürel yönden ve/veya değer sistemleri açısından farklılık olması,
-
Alışkanlıklardaki Değişime Bağlı Sorunlar; yaşam tarzında ve alışkanlıklardaki değişiklikler (yurtta yaşamak vb), çalışma düzenindeki değişiklikler, kendi başına hareket etme alışkanlığındaki değişiklikler,
-
İlişkilerde Yaşanan Sorunlar; yeni arkadaş edinmede güçlükler, diğer öğrencilere karşı mesafeli bir tavır takınmak, bulunulan yerde ya da yakınında, dayanışma kurabileceği bir yakınının olmaması,
-
Üniversite Eğitimine İlişkin Sorunlar; ders çalışma yönteminin değişmesi, ders yükünün artması, zamanı etkin kullanamamak,
-
Okula İlişkin Sorunlar; okula ilişkin beklentilerin gerçekleşmemesi, okulu seçme kararının kim tarafından alındığı,
-
Aileye İlişkin Sorunlar; evden ayrılma öncesinde aileyle ilişki biçimi ile ilgili özellikler (aşırı koruyucu yada birbirleriyle yoğun ilişkileri olan bir ailede yetişmiş olmak), aileye olan uzaklık ve görüşme olanağının azlığı.
Bu sorunlar genci nasıl etkiler?
-
“Bir başına kalmışlık” duygusu içinde sorunlarla başa çıkmaya çalışılır. Sonuçta bu kişiler eğer çabalarını “başarısız” olarak algılarlarsa, kendilik saygısında düşme ve güven duygusunda azalma görülebilir.
-
Normalde kolayca yapılabilen işler, kişinin gözünde büyümeye başlar ve sanki başa çıkılması olanaksızmış gibi görülebilir.
-
Bu durum bazı kişilerde çökkünlük ve karamsarlık hali, iç sıkıntısı ve bazı bedensel belirtilerin (baş ağrısı, uyku ve iştah değişiklikleri, hazımsızlık, tuvalet alışkanlıklarında değişiklikler veya çabuk yorulma, halsizlik gibi) ortaya çıkmasına neden olabilir.
-
Hiçbir şeyden hoşlanmama, isteksizlik, içe kapanma, başkalarının yanında huzursuzluk ve sıkılganlık, çabuk kızma, tepki gösterme ve başkalarına eleştirel yaklaşma gibi durumlara da rastlanabilir.
-
Bulunulan çevrenin yabancı ve sorunları konuşup-paylaşacak kimsenin olmadığı bir yer olarak algılanması söz konusu olabilir.
-
Kişi bazen de başkaları tarafından “dışlanıyormuş” gibi hissedebilir.
Bir Uzmandan Ne Zaman Yardım Alınmalı?
Sürekli bir karamsarlık ve çökkünlük hali, isteksizlik, iç sıkıntısı, takıntılı düşünceler vb. varsa,
Sıradan işleri ya da dersleri yapamıyorsa artık bir uzmana başvurmanın zamanı gelmiş demektir. Böyle bir durumda eğitime devam edilen üniversitenin psikolojik destek birimine başvurmak gerekmektedir. Okuldaki danışman öğretim üyesi de bu konuda uzman kişiye yönlendirici olabilir. Ayrıca bir psikolog ya da psikiyatristle görüşmek de yapılabilecek en doğru şeylerden biridir.
Uzman Psikolog Gökçen Gökçe
Fotoğrafçı/ Photographer: Fredick Gaughna
Ayrıca Üniversiteye Uyum Süreci adlı yazıyı okuyabilirsiniz.
Kategori: Çocuk ve Ergen
836 defa okundu
