Sınav Kaygısı Nedir?

Biraz zaman ayırıp sorunu anlayabilmek, doğru çözümleri bulmak için yardımcı olur. Ezbere bazı yöntemleri uygulamak kişinin gerçek sorunu bilinmediği için, yararlı olmaz, geçici ve faydasız uygulamalar olarak kalır. Sınav kaygısı yaşayan kişi, bu sıkıntısının üstüne bir de ezbere uyguladığı birkaç yöntemde başarısızlık yaşarsa…artık hem sınav kaygısı hem de ‘bunun üstesinden asla gelemeyeceği’ düşüncesiyle uğraşmak zorunda kalır.

Sınav kaygısıyla ilgili ilk değineceğimiz konu sınav kaygısının belirtileri olacak.

 Belirtiler (Etkiler) (Nedenler) 

Sınav Kaygısının Belirtileri Nelerdir?

Performans gösterilmesi gereken durumlarda, kişi sınandığını hissediyorsa zihinsel, davranışsal, bilişsel ve duygusal bazı belirtiler ortaya çıkar. Eğer dikkat edilmezse gittikçe artan bu belirtiler kişinin mevcut potansiyelini göstermesine engel olacak düzeyde rahatsızlık yaratır.

Zihinsel olarak neler yaşanır?

‘Başaramayacağım’ ‘Anlamıyorum’ ‘Annemlerin yüzüne nasıl bakarım’ ‘Hayatta kazanamam’ ‘Zaten şimdiye kadar neyi başardım ki’ düşünceleri. Unutkanlık, dalgınlık, konuları anlayamama, soruları okuyamama…

Bedensel neler ortaya çıkar?

El ve ayaklarda terleme/soğuma, kalp çarpıntılarının hızlanması, kulak uğuldaması, mide ağrısı/ bulantı, aşırı bağırsak hareketleri (kabızlık, ishal), baş ve boyun ağrıları, üşüme, ağız kuruluğu…

Duygusal boyutta neler yaşanır?

Sinirlilik, karamsarlık, endişe, korku, panik, kontrolü yitirme, çaresizlik, heyecan, güvensizlik…

Son olarak bunlar davranışlarda nasıl görülürler?

Çalışmayı bırakmak, dersaneye gitmek istememe, sınavı anlamsızlaştırmak, aile kavgaları, arkadaşlardan uzaklaşmak, başka şeylerle daha fazla ilgilenme çabası, ders başarı düzeyinin düşüşü…

Sınav kaygısıyla ilgili öncelikle belirtiler bölümünden kişi kendi yaşadıklarını anlamaya çalışmalıdır. Böylece hem yaşadıklarının anormal şeyler olmadığını anlar hem de sınav tepkisini daha iyi analiz eder. Sınav ve performans durumunda fiziksel, zihinsel, duygusal ve davranışsal olarak neler yaşadığını farkedildikten sonra sırada etkilerini ve nedenlerini öğrenmek var.

( Belirtiler ) Etkiler (Nedenler) 

Sınav Kaygısının Etkileri Nelerdir?

Sınav kaygısı yaşayan kişide yukarıda anlatıldığı gibi duygusal, zihinsel, bedensel ve davranışsal zorlanmalar ortaya çıkar. Oldukça sıkıntı veren bu durumlarla başaçıkılamadığında sonuçlarının iyi olmasını bekleyemeyiz.

 Olayın kendisi ‘sınav’ iken, yön değiştiren olay ‘ kişinin başarızlığı, beceriksizliği, ellerin titremesi, geleceğin umutsuzluğu, karın ağrısı’ olmaya başlar. Kişi ne okudukları anlayabilir ne konsantre olabilir. Sürekli tekrarlanan bu ‘anlayamama, konsantre olamama, olumsuz düşüncelere dalma’ durumu ise enerjiyi tüketen, kişiyi oturduğu yerde yoran ve üzen bir döngü oluşturur. Bedensel belirtilerini kontrol edebilecekken, tam tersine kişi daha çok ‘midesindeki yanmaya, kabızlığa, baş ağrısına, boyun tutulmasına’ odaklanır. Bedensel belirtiler sadece bir alarmken, artık daha ağır, sıkıntı veren ve uzun süren hastalıklara dönüşebilir.

Uzman Psikolog Meltem Özcüler (Kılıç)