3-6 Yaş Arası Çocuklarla İletişim

 Çocuğu Dinleyebilmek

İletişimden bahsederken ilk aklımıza gelen konuşmak olsa da en önemli öğe dinlemektir. Dinlediğiniz ve sadece çocuğa ilgi gösterdiğiniz zaman, ona yüzlerce öğüdü vererek yaptıramayacağınız şeyi yaparsınız. Örnek olursunuz. Eğer siz çocuğa saygı gösterir, sözünü kesmeden dinler, ilgilenir ve değer verirseniz, o da size o şekilde davranmayı öğrenir.

ÇocuÄŸu nasıl dinlemeli? ÇocuÄŸunuzu dinlerken, amacınız cebinizdeki hazır öğütleri vermek, konuÅŸmasını sürekli kesmek, sıkılmak, saÄŸa sola bakmak, bir yandan baÅŸka iÅŸ yapmak olmamalıdır. Amacınız o andan zevk almak, paylaşımın tadını çıkarmak, destek olmak, örnek olmak, sevgi ve saygı göstermek olabilir. Her zaman anlatılan konular eÄŸlenceli olmayabilir, ama etkin dinleme yöntemleri kullanarak onun kendini deÄŸerli hissetmesini ve iletiÅŸim becerilerini artırabilirsiniz. Çocuk anlatırken ‘hmm, evet, anlıyorum, peki baÅŸka, daha sonra ne oldu, demek … hissettin’ gibi sözel ifadeler kullanabilirsiniz. Ayrıca ‘başı hafifçe yana eÄŸme, dokunma, kucaklama, göz teması kurma ve baÅŸla onaylama’ gibi vücut ifadeleri konuÅŸmanın devam etmesini saÄŸlar.

 Ona duygularını ifade etmekte destek olabilirsiniz…’demek arkadaşın sana vurunca üzüldün…’

Ona çözemediÄŸi konularda yardımcı olabilirsiniz…’kardeÅŸin senin eÅŸyanı aldığında, hayır diyebilirsin…’

Onun özgüvenini artırmada yardımcı olabilirsiniz…’ben de küçükken adımı söylerken heyecanlanırdım, hadi seninle biraz soru sorma oyunu oynayalım…’

Onun kendini anlatmasını, ifade becerisini artırabilirsiniz…’anladığım kadarıyla bugün okuldaki yemeÄŸi sevmedin, peki bu konuda ne yapabiliriz?…

Onun kendini deÄŸerli hissetmesi için etkin dinleme yöntemlerini uygulayabilirsiniz…

Çocukla Konuşabilmek

En öncelikli olarak konuşma zamanına ve fiziksel ihtiyaçlara dikkat etmek gerekir. Yemekten önce, uykusuzken, yorgunken, okuldan alır almaz, başkalarının yanında önemli konuları gündeme getirmenin hiç bir yararı olmaz. Tok, dinlenmiş, ailesiyle hasret gidermiş, düzenini sağlamış çocukla daha rahat konuşulur.

Genelde alışkın olduğumuz gibi öğüt, emir, vaaz, eleştirme, tanı koyma, teskin etme yerine; amacımız dinlemek, anlamak, yardımcı olmak, destek olmak olabilir.

Cümleleri kurarken henüz 3-6 yaş arası bir çocukla konuştuğumuzu defalarca hatırlamamız gerekebilir. Kurulan çok uzun cümleler, imalar, kıyaslar, benzetmeler bazen onun için anlamsız olabilir. Daha kısa, net ve imasız konuşmamız daha etkili olur.

Koyacağımız kuralların gerçekçi olması gerekmektedir. Her gün yatak toplamasını, diş fırçalamasını ve arkadaşlarıyla kesinlikle kavga etmemesini istemek pek gerçekçi olmaz. Henüz bu konularda sizin desteğinize ve hatırlatmanıza bazense yardımınıza ihtiyaç duyar.

Ayrıca ‘3-6 YaÅŸ Çocuklarla Ä°letiÅŸimi Öğreniyorum’ yazısını da okuyabilirsiniz.

Uzman Psikolog Meltem Özcüler